रविन्द्र कट्टेल - काठमाडौं, ३ जनवरी २०२६ – नेपाली हिन्दू संस्कृतिमा गहिरो महत्व बोकेको श्री स्वस्थानी व्रतकथा आजबाट विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म चल्ने यो पवित्र व्रतले लाखौं भक्तजनहरूलाई आध्यात्मिक ऊर्जा र दिव्य आशीर्वाद प्रदान गर्दै आएको छ। देवी स्वस्थानीको महिमा गान गर्दै मनाइने यो उत्सवले परिवारको सुख-शान्ति, स्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गर्दै महिलाहरूको विशेष सहभागितामा मनाइन्छ।
श्री स्वस्थानी व्रतकथा हिन्दू धर्मको एक प्रमुख अनुष्ठान हो, जसमा देवी स्वस्थानीलाई प्रधान देवताको रूपमा पूजा गरिन्छ। यो व्रतमा ३१ अध्यायहरू भएको स्वस्थानी महापुराणको दैनिक पाठ गरिन्छ, जसमा देवी स्वस्थानी, भगवान् शिव र अन्य देवी-देवताहरूका दिव्य लीला र कथाहरू वर्णन गरिएका छन्। कथाहरूमा सतीदेवीको पीडा, चन्द्रावतीको कथा लगायतका घटनाहरू समावेश छन्, जसले भक्ति, त्याग, धैर्य र दैवी हस्तक्षेपको महत्व दर्शाउँछन्। देवी स्वस्थानीलाई चार हात भएको रूपमा चित्रण गरिन्छ, जसमा चक्र, त्रिशूल, खड्ग र कमल फूल हुन्छन्। उनी अष्ट मातृकाहरूको मध्यमा विराजमान भई भक्तहरूका मनोकामना पूर्ण गर्ने परमेश्वरीको रूपमा पूज्य छन्।
यो व्रतको महिमा असीम छ। विवाहित महिलाहरूले आफ्ना पतिको दीर्घायु र सुखको कामना गर्दै व्रत बस्छन् भने अविवाहित महिलाहरूले राम्रो वर प्राप्तिको आशीर्वाद माग्छन्। देवी स्वस्थानीको कृपाले भक्तहरूका दुःख-पीडा हट्ने, समृद्धि प्राप्त हुने र आध्यात्मिक जागरण हुने विश्वास गरिन्छ। कथामा वर्णन गरिएअनुसार, देवीले अज्ञानतावश अधर्मको बाटोमा लागेकाहरूलाई उद्धार गर्दै सत्य र धर्मको मार्गमा डोऱ्याउँछिन्। यो व्रतले मात्र धार्मिक महत्व मात्र होइन, सामाजिक एकता र नैतिक मूल्यहरूको प्रसार पनि गर्दछ। समुदायहरू एकजुट भई कथा श्रवण गर्दा सांस्कृतिक सम्पदा जगेर्ना हुन्छ।
व्रतको सुरुवातमा भक्तहरूले पवित्र स्नान गर्दै शुद्ध भोजन ग्रहण गर्छन्। दैनिक रूपमा कथा पाठ, पूजा र उपवास गर्दै यो अनुष्ठान सम्पन्न हुन्छ। साँखुस्थित स्वस्थानी मन्दिर लगायतका पवित्र स्थलहरूमा भक्तहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ। यो वर्ष पनि यो व्रतले नेपाली समाजमा सकारात्मक ऊर्जा फैलाउने अपेक्षा गरिएको छ।
श्री स्वस्थानीको महिमाले भरिएको यो व्रतकथा नेपाली संस्कृतिको अमूल्य निधि हो। देवीको आशीर्वादले सबैको जीवनमा सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त होस् – यही कामनासहित यो पवित्र उत्सवको शुभारम्भ भएको छ।
