काठमाडौँ — चीनको तिब्बततर्फ परेको ठूलो वर्षापछि भोटेकोशी नदीमा बुधबार बिहान आएको अचानक बाढीले रसुवाका तटीय क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। बाढीको प्रभाव स्याप्रुबेसी, टिमुरे, बेत्रावती, मैलुङ, सल्लेटार, शान्तिबजारलगायतका क्षेत्रमा देखिएको प्रारम्भिक विवरण छ।
अचानक आएको बाढीका कारण टिमुरेमा खटिएका सशस्त्र प्रहरीका ९ जना कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएका छन्। इलाका प्रहरी कार्यालय टिमुरे, प्रहरी चौकी स्याप्रुबेसी तथा रसुवागढी प्रहरी चौकीमा समेत क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको छ।
तिब्बततर्फको भारी वर्षापछि भोटेकोशीमा अस्वाभाविक बहाव
बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार रसुवामा मात्रै परेको वर्षाका कारण बाढी आएको देखिएको छैन। स्याटेलाइट तस्बिरको अध्ययनबाट चीनको तिब्बततर्फ ठूलो वर्षा भएको र त्यसपछि भोटेकोशीमा एक्कासि पानीको बहाव बढेको देखिएको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।
बुधबार बिहान करिब ९ बजेतिर तिब्बततर्फबाट आएको बाढीले भोटेकोशी आसपासका क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पारेको प्रारम्भिक विवरण छ। तर बाढीको ठ्याक्कै समय, पानीको मात्रा र उत्पत्तिको विस्तृत कारणबारे अझै पूर्ण प्राविधिक अध्ययन आवश्यक देखिएको छ।
स्याप्रुबेसी र टिमुरेमा ठूलो क्षतिको अनुमान
बाढीबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रमध्ये स्याप्रुबेसी र टिमुरे बजार क्षेत्र रहेको प्रारम्भिक विवरण छ। नदी आसपासका बस्ती, बजार, प्रहरी संरचना तथा अन्य भौतिक पूर्वाधारमा क्षति पुगेको बताइएको छ।
यद्यपि मानवीय तथा भौतिक क्षतिको यकिन विवरण अझै सार्वजनिक भइसकेको छैन। प्रभावित क्षेत्रमा सम्पर्क तथा आवागमनमा समस्या रहेकाले क्षतिको वास्तविक अवस्था अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन।
उद्धारका लागि सुरक्षा निकाय परिचालन
बाढीपछि सरकारले नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीलाई उद्धार तथा राहतका लागि परिचालन गरेको छ। नेपाली सेनाका हेलिकप्टरमार्फत प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार कार्य अघि बढाइएको छ।
गृह मन्त्रालयमा आकस्मिक बैठक तथा विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी समन्वय भइरहेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा मेडिकल टोली, एम्बुलेन्स तथा अन्य आवश्यक जनशक्ति परिचालन गर्ने प्रक्रिया पनि अघि बढाइएको छ।
त्रिशूली नदी किनारमा अझै जोखिम
भोटेकोशीको बाढी त्रिशूली नदीतर्फ बढ्दै गएपछि जोखिम रसुवाबाट तलका नदी तटीय क्षेत्रमा समेत विस्तार भएको छ। बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले धादिङको गल्छी आसपाससम्म बाढीको प्रभाव पुगेको र आगामी घण्टामा मुग्लिन क्षेत्र पार गर्ने क्रममा रहेको भन्दै त्रिशूली नदी किनारका बस्ती तथा बजार क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
पृथ्वी राजमार्ग, मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड तथा त्रिशूली नदी आसपासका क्षेत्रमा समेत सावधानी अपनाउन भनिएको छ।
अझै अनुत्तरित छन् महत्वपूर्ण प्रश्न
बाढीको वास्तविक उत्पत्ति, पानीको अधिकतम बहाव, क्षतिको पूर्ण विवरण, सम्पर्कविहीन सुरक्षाकर्मीको अवस्था तथा प्रभावित क्षेत्रमा कति मानिस विस्थापित भए भन्ने विषय अझै स्पष्ट हुन बाँकी छ।
प्रारम्भिक तथ्यहरूले भने यो सामान्य वर्षाजन्य बाढीभन्दा अचानक र अत्यन्त तीव्र बहावसहित आएको विपत्ति भएको संकेत गरेका छन्। त्यसैले प्रभावित क्षेत्रसँगै भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा रहेका बासिन्दाले तत्काल जोखिम नलिई सुरक्षित तथा उच्च स्थानमा जानु अत्यन्त आवश्यक देखिएको छ।
सम्बन्धित निकायबाट थप विवरण प्राप्त हुँदै जाँदा क्षतिको वास्तविक तस्वीर थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
