विश्व राजनीतिक र कूटनीतिक मञ्चमा लामो समयदेखि प्रतिक्षा गरिएको शान्ति सम्झौताको तयारीमा एक अप्रत्याशित र रणनीतिक परिवर्तन आएको छ। यसै राजनीतिक फेरबदलका कारण पाकिस्तानको आधिकारिक भ्रमण तालिकामा समेत गम्भीर असर परेको छ। परिवर्तित परिदृश्यका बीच पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफले आफ्नो पूर्वनिर्धारित स्वीट्जरल्यान्ड भ्रमण तत्कालका लागि रद्द गर्नुभएको छ। उच्च कूटनीतिक वृत्तमा यो भ्रमण रद्द हुनुलाई निकै चासोका साथ हेरिएको भए तापनि यसको भित्री कारण भने शान्ति प्रक्रियाको सकारात्मक प्रगतिसँग जोडिएको दाबी गरिएको छ।
कूटनीतिक स्रोतहरूबाट प्राप्त विवरण अनुसार, प्रस्तावित शान्ति सम्झौताको प्रारम्भिक मार्गचित्र अर्थात् समझदारीपत्र (एमओयू) सम्बन्धी मुख्य र मार्गनिर्देशक एजेन्डाहरू सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेका छन्। शीर्ष नेतृत्वको तहबाट टुंग्याउनुपर्ने राजनीतिक विषयहरूले ठोस आकार लिइसकेका कारण तत्कालका लागि प्रधानमन्त्री शरिफको स्वीट्जरल्यान्ड भ्रमण आवश्यक नरहेको निष्कर्षमा दुवै पक्ष पुगेका हुन्। राजनीतिक तहको सहमति परिपक्व भइसकेको अवस्थामा अबको सम्पूर्ण ध्यान सम्झौताका प्राविधिक र कानुनी जटिलताहरूमा केन्द्रित हुनुपर्ने राष्ट्रप्रमुखहरूको बुझाइ छ।
यस रणनीतिक मोडसँगै शान्ति प्रक्रिया अब दोस्रो र सबैभन्दा संवेदनशील चरणमा प्रवेश गरेको छ। स्रोतका अनुसार सम्झौताका बाँकी रहेका अत्यन्तै जटिल, संवेदनशील तथा प्राविधिक विषयहरूमा पूर्ण सहमति जुटाउनका लागि आगामी ६० दिनको समयसीमा तोकिएको छ। यो दुई महिनाको अवधिमा दुवै देशका उच्चस्तरीय विज्ञ तथा प्राविधिक टोलीहरूबीच विभिन्न चरणमा गहन प्राविधिक वार्ताहरू सञ्चालन हुने तय भएको छ। यी बैठकहरू विशेष गरी पर्दापछाडि रहने र सम्झौताको अन्तिम मस्यौदा तयार पार्न केन्द्रित हुने बताइएको छ।
आगामी ६० दिनसम्म चल्ने यी शृङ्खलाबद्ध छलफलहरूमा सम्झौताका सूक्ष्म, कानुनी, सुरक्षा सम्बद्ध र अन्य बाँकी रहेका प्राविधिक विषयहरूलाई पूर्ण रूपमा टुंग्याउने प्रयास गरिनेछ। सम्झौता कार्यान्वयनका क्रममा भविष्यमा आउन सक्ने सम्भावित व्यवधानहरूलाई बेलैमा सम्बोधन गर्नका लागि यो प्राविधिक सत्रलाई निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। ६० दिनको यो सघन संवादले दिगो शान्तिको जग बसाल्ने र त्यसपछि मात्रै दुवै देशका शीर्ष नेताहरू औपचारिक हस्ताक्षरका लागि विशेष समारोहमा आमनेसामने हुने कूटनीतिक विश्लेषण गरिएको छ।
