काठमाडौं - त्रिशूली-३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको भूमिगत सुरुङमा फसेका प्राविधिक तथा कर्मचारीहरूको उद्धारका लागि रातभर उद्धार अभियान जारी रहने भएको छ। पाँच दिनदेखि सुरुङभित्र फसेका हुनसक्ने करिब ४०–४२ जना प्राविधिक जनशक्तिको अवस्थाबारे अझै स्पष्ट जानकारी प्राप्त हुन नसक्दा उद्धारमा खटिएको टोलीले रातलाई पनि विश्रामको समय नबनाई अभियानलाई तीव्रता दिएको हो।
फिल्डमै रहेका स्रोतका अनुसार उद्धार टोलीले सुरुङभित्र प्रवेश गर्न सकिने सम्भावित मार्ग पहिचान गरेको छ। तीन दिनदेखि निरन्तर खटिएको टोलीले ‘केबल एक्सेस टनेल’ फेला पारेपछि उद्धारको सम्भावना थप बलियो बनेको छ। उक्त सुरुङमार्फत भित्र बिजुली बाल्ने तथा फसेका मानिसहरूबाट कुनै संकेत प्राप्त गर्न प्रयास गरिए पनि अहिलेसम्म प्रत्यक्ष संकेत प्राप्त हुन सकेको छैन।
यद्यपि उद्धार टोलीले प्रयास रोकेको छैन। बरु अहिलेको अवस्था उद्धार अभियानको सबैभन्दा निर्णायक चरण बनेको छ।
रातभर सुरुङ खन्ने कामलाई निरन्तरता दिँदै उद्धारकर्ताहरू भित्रसम्म पुग्न सक्ने वैकल्पिक पहुँच निर्माण गरिनेछ। सुरुङभित्र हावा र अक्सिजन पठाउने कामसँगै उद्धारको बाटो बनाउने कार्य समानान्तर रूपमा अघि बढाइनेछ।
उद्धार टोलीले सुरुङको संरचनालाई ध्यानमा राख्दै ‘क्रल–थ्रु प्यासेज’ अर्थात् घस्रिएर मानिस प्रवेश गर्न सक्ने साँघुरो बाटो निर्माण गर्ने योजना अघि सारेको छ। उक्त बाटो हुँदै सुरुङको स्ल्याबको माथिल्लो भागबाट घस्रिँदै डक्टको माथिल्लो क्षेत्रमा पुगेर भित्रको वास्तविक अवस्था निरीक्षण गर्ने प्रयास गरिनेछ।
यसले उद्धार अभियानलाई नयाँ मोडमा पुर्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसअघि उद्धारकर्ताले सुरुङभित्र हावा पुर्याउने उद्देश्यले ड्रिल गरेर पाँचवटा प्वालसमेत बनाइसकेका छन्। तर सुरुङभित्र फसेका व्यक्तिहरूबाट अहिलेसम्म कुनै स्पष्ट संकेत नआएकाले उद्धार टोलीमाथि समयसँगै दबाब बढिरहेको छ।
अब रातभरको प्रयास सफल हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुराले उद्धार अभियानको आगामी रणनीति निर्धारण गर्नेछ।
यदि वैकल्पिक पहुँच निर्माण गरेर उद्धारकर्ता सुरुङभित्र प्रवेश गर्न सक्ने अवस्था बनाउन नसकिएमा भोलि बिहान सबेरै नेपाली सेनाले नियन्त्रित विस्फोटमार्फत सुरुङको अवरोध हटाएर पहुँच खोल्ने विकल्पसमेत तयारी अवस्थामा राखेको छ। सुरुङको संरचना र भित्र रहेका सम्भावित व्यक्तिहरूको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै विस्फोट अत्यन्त सावधानीपूर्वक गरिनेछ।
उद्धार क्षेत्रमा अहिले नेपाली सेना, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका प्राविधिक टोली तथा सुरुङ विज्ञहरू संयुक्त रूपमा परिचालित छन्। सांसद् तथा सुरुङविज्ञ श्रीराम न्यौपानेसमेत उद्धारस्थलमै रहेर उद्धार प्रक्रियाको समन्वयमा सक्रिय छन्।
त्रिशूली-३ ‘ए’ आयोजनाको भूमिगत विद्युत् गृहमा ओभरहलिङको काम भइरहेका बेला ठूलो संख्यामा उच्च दक्षताका प्राविधिक जनशक्ति सुरुङभित्र रहेका थिए। बाढीपछि उनीहरू बाहिर निस्कन नसकेको अनुमान गरिएको छ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार बाढी गएको दुई दिनपछि शुक्रबारबाट मात्र उद्धार अभियान औपचारिक रूपमा तीव्र बनाइएको थियो। तर पाँच दिनसम्म पनि सुरुङसम्म सुरक्षित रूपमा पुग्न नसकिएपछि भित्र रहेका व्यक्तिहरूको अवस्थालाई लिएर चिन्ता गहिरिँदै गएको छ।
यतिबेला उद्धारस्थलमा हरेक मिनेट महत्वपूर्ण बनेको छ। बाहिर सयौँ आँखा सुरुङको मुखतिर टोलाइरहेका छन् भने भित्र के भइरहेको छ भन्ने अनिश्चितताले परिवार र सहकर्मीहरूलाई बेचैन बनाएको छ।
तर उद्धार टोलीको अभियान रोकिएको छैन।
रात गहिरिँदै छ, सुरुङ अझै मौन छ-तर उद्धारको प्रयास निरन्तर छ।
केबल एक्सेस टनेल फेला पर्नु उद्धार अभियानका लागि महत्वपूर्ण प्रगति हो। अब त्यही पहुँचलाई प्रयोग गरेर सुरुङभित्र रहेका व्यक्तिसम्म पुग्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने नै सबैभन्दा ठूलो प्रश्न बनेको छ।
आजको रात त्रिशूली-३ ‘ए’ का लागि केवल अर्को रात होइन-उद्धारको निर्णायक रात बन्ने सम्भावना बोकेको रात हो।उद्धार टोलीको लक्ष्य एउटै छ-सुरुङभित्र रहेका प्रत्येक जीवनसम्म पुग्ने बाटो खोल्नु र उनीहरूलाई सकुशल बाहिर ल्याउनु।
