नरेन्द्र शाही - काठमाण्डौ - नेपाली कांग्रेसको दोस्रो विशेष महाधिवेशनले पार्टी इतिहासमै दुर्लभ मानिने पूर्ण सर्वसम्मत नेतृत्व चयन गर्दै नयाँ युगको संकेत गरेको छ। ६० प्रतिशतभन्दा बढी महाधिवेशन प्रतिनिधिको हस्ताक्षरसहित सुरु भएको विशेष महाधिवेशनबाट गगन कुमार थापा निर्विरोध केन्द्रीय सभापति निर्वाचित भएका छन्।
नेपाल विद्यार्थी संघका नेता सुदिप अधिकारीले नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनको सफलता र विजय उत्सवका अवसरमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ।
उहाँले भन्नुभएको छ—
“विशेष महाधिवेशनबाट सर्वसम्मत रूपमा नयाँ नेतृत्व चयन हुनु नेपाली कांग्रेसका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि हो। यसले पार्टीभित्र एकता, समावेशिता र लोकतान्त्रिक संस्कारलाई अझ मजबुत बनाएको छ। गगन थापा नेतृत्वको टिमले देश, लोकतन्त्र र युवापुस्ताको अपेक्षा पूरा गर्ने विश्वास लिएको छु। विजय उत्सवका अवसरमा सम्पूर्ण कांग्रेसजन र शुभेच्छुकहरूलाई हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्दछु।”
विशेष महाधिवेशनले सभापतिसहित उपसभापति, महामन्त्री, सहमहामन्त्री र केन्द्रीय समितिका सदस्यहरूलाई पनि कुनै प्रतिस्पर्धा बिना सहमतिमा चयन गरेको हो। यो निर्णयलाई कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवादको अन्त्य र संगठनात्मक पुनर्जागरणको स्पष्ट सन्देशका रूपमा हेरिएको छ।
उपसभापति र महामन्त्रीमा सर्वसम्मति
महाधिवेशनको निर्णयअनुसार
उपसभापति : विश्वप्रकाश शर्मा र पुष्पा भूसाल
महामन्त्री : गुरूराज घिमिरे र प्रदीप पौडेल
दुवै तहमा अनुभव र पुस्तान्तरणको सन्तुलन मिलाइएको नेताहरूको भनाइ छ।
समावेशी सहमहामन्त्री टोली
सहमहामन्त्री पदमा सबै समुदाय र क्लस्टरको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिएको छ। निर्वाचित सहमहामन्त्रीहरू यसप्रकार छन् :
फरमुल्लाह मन्सुर (मुस्लिम)
मुक्ता कुमारी यादव (मधेशी)
प्रकाश रसाइली स्नेही (दलित)
डा. डिला संग्रौला पन्त (महिला)
बहादुर सिंह लामा (आदिवासी जनजाति)
उदयशमशेर राणा (खस आर्य)
योगेन्द्र चौधरी (थारू)
कर्ण बहादुर बुढा (पिछडिएको समुदाय)
यसले कांग्रेसले संविधानको समावेशी भावनालाई व्यवहारमै उतारेको सन्देश दिएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
१३ पदाधिकारीसहित केन्द्रीय समितिको पूर्ण सूची अनुमोदन
खुल्ला केन्द्रीय सदस्यतर्फ ३५ जना नेताहरू चयन भएका छन्। यस समूहमा पार्टी संगठन, सरकार सञ्चालन, संसदीय अभ्यास र आन्दोलनको लामो अनुभव बोकेका नेताहरू समेटिएका छन्।
खुल्ला केन्द्रीय सदस्यहरूमा
गोपालमान श्रेष्ठ, ओमकार प्रसाद श्रेष्ठ, अर्जुन नरसिंह के.सी., राजेन्द्र कुमार के.सी., अर्जुन प्रसाद जोशी, सुरेश कुमार योङ्या, चिनकाजी श्रेष्ठ, सुधिर सिवाकोटी, भरत शाह, मधु आचार्य, अमृत अर्याल, धुर्व वाग्ले, देवराज चालिसे, विनोद चौधरी, मोहन आचार्य, उज्वल बराल, जनक गिरी, देव प्रसाद तिमिल्सिना, अजय बाबु सिवाकोटी, प्रेम बहादुर खड्का, जयराम लामिछाने, बसन्त भट्टराई, प्रदीप शर्मा, जगत जोशी, प्रमोदहरी गुरागाई, डा. केदार नरसिंह के.सी., विदुर बस्नेत, तीर्थ जंग शाही, भरत खड्का, सुवास पोखरेल, शम्भु बुढाथोकी, धर्मराज गौतम, टेकराज पौडेल, तिलक रानाभाट र राजेन्द्र गोपाल सिंह रहेका छन्।
महिला प्रतिनिधित्व : केन्द्रदेखि प्रदेशसम्म सशक्त उपस्थिति
महिला खुल्लातर्फ ९ जना केन्द्रीय सदस्य चयन भएका छन्।
चम्पा देवी खड्का, धना खतिवडा, नानु बास्तोला, चिनु पोखरेल, जानकी सिंह, प्रतिमा गौतम, गिता सत्याल, सन्तोषी साउद ऐरी र दिल कुमारी राई केन्द्रीय समितिमा पुगेका छन्।
प्रदेशगत रूपमा पनि महिलाको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिएको छ।
कोशी : सारदा देवी कोईराला
मधेश : मधु शाही
बागमती : उमा दाहाल
गण्डकी : विष्णु देवी पाण्डे
लुम्बिनी : पवित्रा कुमारी अर्याल
कर्णाली : राम देवी खड्का
सुदूरपश्चिम : निपा चोख्याल
प्रदेशीय सन्तुलन : सबै भूगोलको समान सहभागिता
प्रदेश खुल्लातर्फ
कोशी : हिमालय कर्माचार्य, अग्नी पौडेल
मधेश : रामानन्द यादव, बजरंग नेपाली
बागमती : जितनारायण श्रेष्ठ, रमेश धमाला
गण्डकी : रेशम बानिया, कृष्ण के.सी.
लुम्बिनी : केशव आचार्य, राम बहादुर कार्की
कर्णाली : दिक्पाल शाही, नारायण भट्टराई
सुदूरपश्चिम : हिम बहादुर रावल, नरेन्द्र प्रसाद भट्ट
चयन भएका छन्।
समावेशी क्लस्टर : संविधानको भावना व्यवहारमा
कांग्रेसले केन्द्रीय समितिमा सबै समुदायको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरेको छ।
अपाङ्गता भएका : प्रकाश पन्थ
अल्पसंख्यक : शिवनारायण सिंह गनगाई
दलित
महिला : सिता मिजार, छायाँ सुनार, गंगा सुनार, लिला नेपाली
खुल्ला : मैकुलाल बाल्मिकी, शिव बहादुर सुनार, धर्म नेपाली दर्जी, सूर्य बि.क., दिनेश सुनार
आदिवासी जनजाति
महिला : सपनाराज भण्डारी, प्रमिला राई, मन कुमारी गुरुङ, कुशुमदेवी थापामगर, लिलादेवी बोखिम लिम्बु, डा. अमिता प्रधान, छीन्दुल्होमु शेर्पा
खुल्ला : तारामान गुरुङ, अस्टकुमार कबे, छन्द बहादुर पहराइ मगर, नगेन्द्र कुमाल, शम्भुलाल श्रेष्ठ, भिम श्रिष, नरेन्द्र केरुङ, दिपन श्रेष्ठ
खस आर्य
महिला : उमा सिवाकोटी, बाला अधिकारी, मुना भुषाल, इन्दिरा कार्की, विनिता खड्का, सम्झना खत्री
खुल्ला : विजय स्वार, मथुरा घिमिरे, जगदिश चन्द्र उपाध्याय, विष्णु कुमार कार्की, विश्वनाथ रिजाल, केशव भेटुवाल, कमल भुषाल
मधेशी
महिला : अञ्जु झा, चन्द्रकला कुमारी यादव, गोमा अन्सारी, निलम साह
खुल्ला : राम पल्टन शाह, नागेन्द्र शाह, राधेश्याम पाठक, सनिल कुमार यादव, रामरुप प्रसाद
मुस्लिम
महिला : सनम वेगम
खुल्ला : अब्दुल रज्जाक गद्दी, अब्दुल सत्तार
थारु
महिला : नवोदिता चौधरी, सुनिता राना
खुल्ला : सुरेन्द्र प्रसाद चौधरी, गोपाल दहित
पिछडिएको क्षेत्र
खुल्ला : दिपक जंग शाह
संगठनात्मक एकता र राजनीतिक सन्देश
यो केन्द्रीय समिति अनुभव, समावेशिता, भूगोल र पुस्तान्तरणको संयोजन हो। गगन थापा नेतृत्वको यो संरचनाले नेपाली कांग्रेसलाई
आन्तरिक विवादबाट बाहिर निकाल्ने
जनआस्थासँग पुनः जोड्ने
आगामी राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा सशक्त विकल्प बनाउने
दृढ आधार तयार गरेको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।
कांग्रेसले यो महाधिवेशनमार्फत ‘एकता नै शक्ति’ भन्ने सन्देश स्पष्ट रूपमा दिएको छ।
विशेष महाधिवेशनले १३ पदाधिकारी तथा विभिन्न क्लस्टर र प्रदेशबाट निर्वाचित केन्द्रीय समितिको पूर्ण सूचीसमेत अनुमोदन गरेको छ। खुल्ला, महिला, दलित, आदिवासी जनजाति, मधेशी, मुस्लिम, थारू, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा पिछडिएको क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व हुने गरी केन्द्रीय समिति गठन गरिएको छ।
यस संरचनाले पार्टीभित्र
क्षेत्रीय सन्तुलन
लैंगिक समानता
सामाजिक समावेशिता
लाई संस्थागत रूप दिएको कांग्रेसको दाबी छ।
नयाँ नेतृत्व, नयाँ सन्देश
सभापति निर्वाचित भएपछि गगन थापाले पार्टीलाई
“विवाद होइन, विचार; गुट होइन, संगठन; पद होइन, उद्देश्य”
को मार्गमा अघि बढाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
राजनीतिक वृत्तमा यो महाधिवेशनलाई कांग्रेसको आन्तरिक संकटपछि आएको सबैभन्दा बलियो एकताको संकेत मानिएको छ। अब नयाँ नेतृत्वमाथि पार्टीलाई जनआस्थासँग पुनः जोड्ने र आगामी राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा विश्वसनीय विकल्प प्रस्तुत गर्ने चुनौती रहनेछ।
नेपाली कांग्रेसको यो सर्वसम्मत निर्णयले राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ बहस र अपेक्षा जन्माएको छ।