रविन्द्र कट्टेल - नेपाली शैक्षिक क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण मानिने कक्षा १२ को बहुप्रतिक्षित नतिजा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरेको छ। देशभरका लाखौं विद्यार्थी र तिनका अभिभावकहरूको लामो पर्खाइ र छटपटीको अन्त्य गर्दै बोर्डले शुक्रबार (असार ५ गते) परीक्षाफल प्रकाशन गरेको हो। विद्यालय तहको अन्तिम खुड्किलोका रूपमा रहेको यस परीक्षाको नतिजासँगै अब देशभरका विद्यार्थीहरूका लागि विश्वविद्यालय प्रवेश र स्वदेश तथा विदेशमा उच्च शिक्षा अध्ययनको सुनौलो ढोका खुलेको छ।
यस वर्षको परीक्षामा देशभरका विभिन्न शिक्षालयहरूबाट कुल ४ लाख १८ हजार १७० जना विद्यार्थीहरू सामेल भएका थिए। बोर्डले सार्वजनिक गरेको आधिकारिक तथ्यांकअनुसार, परीक्षामा सहभागी भएकामध्ये २ लाख ६८ हजार १९० जना विद्यार्थीहरूले सबै विषयमा सफलतापूर्वक ग्रेड प्राप्त गरेका छन्। यसरी हेर्दा यस वर्षको कुल उत्तीर्ण अर्थात् ग्रेड प्राप्त गर्ने विद्यार्थीहरूको प्रतिशत ६४.१३ रहेको छ। यो तथ्यांकले नेपाली शैक्षिक प्रणाली विस्तारै लयमा फर्किरहेको र विद्यार्थीहरूको शैक्षिक स्तरमा उल्लेखनीय सुधार आइरहेको स्पष्ट संकेत गर्दछ।
परीक्षालाई स्वच्छ, मर्यादित, र पूर्ण रूपमा पारदर्शी बनाउन राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले यसपटक अनुगमनमा विशेष कडाइ गरेको तथ्य नतिजासँगै बाहिर आएको छ। बोर्डका अनुसार परीक्षाको नियम र मर्यादा उल्लंघन गर्ने, अमर्यादित गतिविधिमा संलग्न हुने र नियमविपरीत कार्य गरेको प्रमाणित भएका कुल ४० जना परीक्षार्थीहरूको परीक्षा पूर्ण रूपमा रद्द गरिएको छ। परीक्षा प्रणालीमा शून्यता सहनशीलता (Zero Tolerance) अपनाउँदै चालिएको यस कडा कदमले आगामी दिनमा परीक्षाको गरिमालाई अझ उच्च राख्न र विद्यार्थीहरूमा नैतिक अनुशासनको भावना विकास गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने निश्चित छ।
कक्षा १२ को यो नतिजा विद्यार्थीहरूको जीवनको एउटा यस्तो निर्णायक मोड हो जसले उनीहरूको भविष्यको व्यावसायिक र प्राज्ञिक दिशा तय गर्दछ। अब यी विद्यार्थीहरूले आफ्नो रुचि, क्षमता र प्राप्त गरेको ग्रेडका आधारमा चिकित्सा, इन्जिनियरिङ, व्यवस्थापन, मानविकी, विज्ञान वा सूचना प्रविधिलगायतका विभिन्न संकायहरूमा आफ्नो पाइला अघि बढाउनेछन्।
सफलतापूर्वक ग्रेड प्राप्त गरी जीवनको नयाँ अध्याय सुरु गर्न लागेका सम्पूर्ण विद्यार्थीहरूलाई यस नतिजाले नयाँ ऊर्जा र अथाह उत्साह प्रदान गरेको छ। त्यसैगरी, केही विषयमा अपेक्षित ग्रेड हासिल गर्न नसकेका विद्यार्थीहरूले पनि निराश नभई आफ्नो कमजोरी पहिचान गरेर आगामी ग्रेड वृद्धि (पूरक) परीक्षाको तयारीमा जुट्न यो नतिजाले यथार्थपरक मार्गनिर्देशन गरेको छ। राज्यले पनि अब यी उत्पादित युवा जनशक्तिलाई स्वदेशमै गुणस्तरीय उच्च शिक्षा र रोजगारीको अवसर प्रदान गर्न विशेष नीति तथा कार्यक्रमहरू ल्याउनुपर्ने आवश्यकता टड्कारो देखिएको छ।
