काठमाडौँ । लामो समयदेखि 'कहिले बन्ला?' भन्ने अन्योलमा रहेको काठमाडौँ चक्रपथको दोस्रो खण्ड (कलंकी–बसुन्धरा) विस्तार कार्य अन्ततः गियर परिवर्तन गर्दै अघि बढेको छ। नेपाल र चीन सरकारबिच बुधबार भएको औपचारिक हस्ताक्षरसँगै उपत्यकावासीको वर्षौँदेखिको धुलो र जामको सास्ती अन्त्य हुने संकेत देखिएको छ।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री सुनील लम्साल र चिनियाँ राजदूत झांग माओमिंगबिच भएको यो सम्झौताले परियोजनालाई सरकारी दराजबाट निकालेर सिधै सडकको मैदानमा उतार्ने बाटो प्रशस्त गरेको छ।
के छ नयाँ सम्झौतामा?
चीन सरकारको करिब ११ अर्ब रुपैयाँ अनुदानमा बन्ने यो ८.२ किलोमिटर खण्ड अब केवल सडक मात्र रहने छैन। यसलाई अत्याधुनिक सहरी पूर्वाधारका रूपमा विकास गरिनेछ। सम्झौताका मुख्य बुँदाहरू यस प्रकार छन्:
आठ लेनको सडक: चीनको 'अर्बन रोड स्ट्यान्डर्ड' अनुसार सडकको चौडाइ ३८.५ मिटर हुनेछ।
माछापोखरी–बसपार्क ओभरपास: ५६० मिटर लामो ओभरपासले सो क्षेत्रको ट्राफिक जामलाई सदाका लागि इतिहास बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
अपाङ्गमैत्री पूर्वाधार: ४ वटा अपाङ्गमैत्री आकाशेपुल र २.७५ मिटर चौडा फुटपाथ निर्माण गरिनेछ।
नदीमाथि नयाँ पुल: विष्णुमती नदीमा ६४ मिटर र कलंकी–स्युचाटारमा १६ मिटर लामो पुल थपिनेछ।
किन लाग्यो ७ वर्ष?
पहिलो खण्ड (कोटेश्वर–कलंकी) सन् २०१९ मा सकिए लगत्तै सुरु हुनुपर्ने यो काम किन रोकियो त? पूर्व सचिव केशवकुमार शर्माका अनुसार यसको मुख्य कारण 'प्रशासनिक जालो' र 'राजनीतिक अस्थिरता' हो।
"कोभिड–१९ को प्रभाव त छँदै थियो, तर सरकार परिवर्तन हुँदा मन्त्रिपरिषद्मा पुगेका फाइलहरू फिर्ता हुने र पुनः शून्यबाट प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्ने बाध्यताले ढिलाइ भयो," शर्माले स्पष्ट पारे।
अबको 'एक्सन प्लान': असारभित्रै काम सुरु हुने!
सडक विभागका अनुसार अब चिनियाँ कम्पनीले विस्तृत सर्भे र डिजाइन स्वीकृतिका लागि विभागमा पेस गर्नेछ। चिनियाँ अनुदान भएकाले ठेकेदार छनोटको सम्पूर्ण जिम्मा चिनियाँ पक्षकै हुनेछ।
विभागका उपमहानिर्देशक अर्जुन प्रसाद अर्यालका अनुसार, "सबै प्रक्रिया तीव्र गतिमा अघि बढेकाले आगामी असारभित्रै सडकमा डोजर चल्न सुरु हुने बलियो सम्भावना छ।"
महाराजगञ्ज–कोटेश्वर खण्डमा पनि सरकारको सक्रियता
चीनले बसुन्धरासम्मको जिम्मा लिँदा बाँकी रहेको महाराजगञ्ज–कोटेश्वर खण्ड भने नेपाल सरकार आफैँले विस्तार गर्ने भएको छ। महाराजगञ्जदेखि चप्पल कारखानासम्मको काम सुरु भइसकेको छ भने थप खण्डका लागि बजेट स्वीकृतिको अन्तिम चरणमा रहेको छ।
यो आयोजना सम्पन्न भएसँगै चक्रपथको मुहार मात्र फेरिने छैन, यसले काठमाडौँको समग्र यातायात व्यवस्थापन र वातावरणीय अवस्थामा समेत ठुलो क्रान्ति ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
