अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमान (एमबीएस) लाई अत्याधुनिक एफ–३५ स्टेल्थ फाइटर जेट बिक्री गर्न तयारी गरिरहेको खुलासा हुँदैै गर्दा वाशिङ्टनदेखि युरोप र मध्यपूर्वसम्म नयाँ कूटनीतिक तरंग फैलिएको छ। ह्वाइट हाउसमा आगामी मंगलबार हुने भनिएको भेटवार्तामा दुबै नेताबीच आर्थिक तथा रक्षा सम्झौता, एलएनजी खरिद सम्झौता, र अत्याधुनिक सैन्य प्रविधि पहुँच जस्ता विषयमा निर्णायक सहमति हुने अपेक्षा गरिएको छ।
साउदी अरब वर्षौंदेखि एफ–३५ जेट किन्न आतुर रहँदै आएको छ—विश्वका सबैभन्दा दुर्लभ, शक्तिशाली र गोप्य प्राविधिक क्षमतायुक्त लडाकु विमानमध्ये यो एक हो। मूल्य लगभग १ सय मिलियन डलर पर्ने यी जेटहरू अहिले मध्यपूर्वमा केवल इजरायलले मात्र पाएको छ, जसले आफ्नो सैन्य बढाइचढाइ कायम राख्न चाहने स्पष्ट संकेत दिएको छ। यही कारणले एफ–३५ बिक्री विवादको केन्द्रमा परिरहेको छ।
यता, अमेरिकी रक्षा विभागका केही अधिकारीहरू ‘साउदीलाई एफ–३५ दिए चीनले यसको प्राविधिक रहस्य झिक्न सक्छ’ भन्दै शंका व्यक्त गरिरहेका छन्—कारण, रियाध–बेइजिङ बीच बढ्दो सैनिक–प्राविधिक सहकार्य।
तर ट्रम्प प्रशासन भने साउदीसँगको सम्बन्ध ‘अगाडि बढाउने’ रणनीतिमा छ। यस मुलाकातमा एआई चिप्स पहुँच, परमाणु प्रविधि, गाजाको भविष्य, र साउदी–इजरायल सम्बन्ध सुधार जस्ता मुद्दा समेत एजेन्डामा छन्, जसले मध्यपूर्वको पूरा सुरक्षा समीकरण बदल्न सक्छ।
२०१८ मा जमाल खसोग्गीको हत्या–काण्डपछि अमेरिकासँगको सम्बन्ध तनावग्रस्त भए पनि ट्रम्पले एमबीएससँग नजिकको साझेदारी बनाउन निरन्तर प्रयास गर्दै आएका छन्। एफ–३५ सम्भावित बिक्री त्यही ‘रणनीतिक मोड’ को उच्चतम स्तर मानिएको छ।
अब नजर ह्वाइट हाउसमा हुने उक्त ऐतिहासिक भेटमा छ—जहाँ एक निर्णयले अमेरिकाको हथियार नीति, साउदीको क्षेत्रमा शक्ति, र इजरायलको सुरक्षा संरचनामा नयाँ तरंग ल्याउने पक्का छ।
