रविन्द्र कट्टेल
काठमाडौं, ११ असोज । पर्यटनलाई विश्व शान्ति, मित्रता र समृद्धिको आधारस्तम्भ मान्दै आज विश्वभर विश्व पर्यटन दिवस २०२५ मनाइँदैछ। संयुक्त राष्ट्रसंघीय विश्व पर्यटन संगठन (UNWTO) ले यस वर्षको नारालाई “Tourism and Peace” अर्थात् “पर्यटन र शान्ति” तय गरेको छ।
नेपालजस्तो हिमाल, संस्कृति र अध्यात्मले भरिएको देशका लागि यो दिवस केवल स्मरणको दिन मात्र होइन, अवसरको घोषणापत्र पनि हो। यहाँका हिमाल, वनजंगल, नदी, ताल, झरना, ऐतिहासिक धरोहर, संस्कृति र परम्परा स्वयं नै संसारका लागि अनुपम सम्पदा हुन्। लुम्बिनीबाट सुरु भएको बुद्धको सन्देश, सगरमाथाबाट बगिरहेको साहसको कथा र जातीय विविधताको सुगन्धले नेपाललाई विश्व पर्यटनको नक्सामा अद्वितीय बनाएको छ।
पछिल्ला तथ्यांकले देखाउँछ, महामारीपश्चात नेपालमा विदेशी पर्यटक आगमन तीव्र गतिमा बढिरहेको छ। गत वर्ष एक लाख होइन, लाखौँको संख्यामा आगन्तुकहरूले नेपाल पस्दा पर्यटन व्यवसायले आर्थिक उन्नतिसँगै सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई पनि नयाँ गति दिएको छ। पर्यटन नेपालका युवाका लागि रोजगारी, उद्यमशीलता र अन्तर्राष्ट्रिय अवसरसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ।
तर सम्भावना मात्र पर्याप्त हुँदैन, चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न आवश्यक हुन्छ। गुणस्तरीय पूर्वाधार, सहज यातायात, अन्तर्राष्ट्रियस्तरको प्रचार–प्रसार र पर्यावरण संरक्षणमा गम्भीर ध्यान नदिएसम्म नेपालले आफ्नो विशाल पर्यटन सम्पदा पूर्ण रूपमा उपयोग गर्न सक्दैन। राजनीतिक स्थायित्व, दीर्घकालीन योजना र स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता नै नेपालको पर्यटन क्षेत्रलाई दिगो बनाउने आधार हो।
आजको दिनमा हामीलाई सम्झन जरुरी छ— पर्यटन केवल दृश्यावलोकन होइन, यो संस्कृतिको आदानप्रदान हो, मित्रताको हात मिलाउनु हो, र विश्वलाई शान्तिको सन्देश दिनु हो। नेपालले पर्यटनलाई केवल अर्थतन्त्र उकास्ने साधनका रूपमा होइन, शान्ति र सहअस्तित्वको माध्यमका रूपमा अघि बढाउनुपर्छ।
यसै सन्देशसँगै नेपालले गर्वका साथ भन्न सक्छ—“पर्यटन हाम्रो पहिचान, शान्ति हाम्रो सन्देश, समृद्धि हाम्रो लक्ष्य।”
