रविन्द्र कट्टेल - काठमाडौं, असोज २० - जेनजी पुस्ताको आन्दोलनपछि राजनीतिक रूपमा चुनौतीमा परिरहेको नेपाली कांग्रेस अहिले नेतृत्व परिवर्तनको संघारमा पुगेको छ। सभापति शेरबहादुर देउवाको स्वास्थ्यलाभसँगै केन्द्रीय समिति बैठक नजिकिँदै गर्दा पार्टीभित्र नयाँ नेतृत्वका चार विकल्पबारे गम्भीर छलफल सुरु भएको छ।
पार्टीका वरिष्ठ नेतादेखि युवा पुस्तासम्म अब कांग्रेस कसरी अगाडि बढ्ने भन्ने विषयमा आन्तरिक संवादमा छन्। देउवाको कार्यकाल मंसिरमा सकिँदै छ, तर पार्टीभित्र विशेष महाधिवेशन वा नियमित महाधिवेशन गर्ने विषयमा मतभेद तीव्र बनेको छ।
देउवाले हालसम्म औपचारिक रूपमा पद त्याग्नेबारे केही बताएका छैनन्, तर नेताहरूबीच चार विकल्पमा कुरा केन्द्रित भइरहेको छ—
1️⃣ नियमित महाधिवेशन गर्ने,
2️⃣ विशेष महाधिवेशन बोलाउने,
3️⃣ कार्यवाहक सभापति तोक्ने, र
4️⃣ हालको केन्द्रीय समिति विघटन गरी संयोजक तोक्ने।
महामन्त्री गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मा र नेता शेखर कोइराला पक्षले विशेष महाधिवेशनको तयारीलाई तीव्र बनाएका छन्। उनीहरूले ४० प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिको हस्ताक्षर संकलन सुरु गरेका छन्। विधानअनुसार त्यति संख्यामा हस्ताक्षर जुटेपछि सभापतिले तीन महिनाभित्र विशेष महाधिवेशन बोलाउनै पर्छ।
देउवा निकट समूह भने विशेष महाधिवेशनले पार्टीमा विभाजन निम्त्याउने तर्क गर्दै नियमित महाधिवेशनकै पक्षमा अडिएको छ। उनका निकट नेताहरूले उपसभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई कार्यवाहक सभापति तोकेर पार्टीलाई महाधिवेशनतिर लैजाने प्रस्ताव अघि सारेका छन्।
यसैबीच, कांग्रेसभित्र नयाँ पुस्तालाई नेतृत्वमा ल्याउने आवाज बलियो बन्दै गएको छ। केन्द्रीय सदस्य नैनसिंह महरका अनुसार “७० वर्ष नाघेका र पटक–पटक अवसर पाएका नेताहरू अब पाखा सर्नुपर्छ,” भन्ने धारणा तीव्र बन्दै गएको छ।
महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले असोज २६ गते हुने केन्द्रीय समिति बैठकअघि नै ४० प्रतिशत हस्ताक्षर बुझाउने तयारी गरिरहेका छन्। हस्ताक्षर बुझिएपछि देउवाले पुसभित्र विशेष महाधिवेशन बोलाउनुपर्ने संवैधानिक बाध्यता रहन्छ।
अहिलेसम्मका संकेतले कांग्रेस नेतृत्व र नीतिमा ठूला परिवर्तनको संकेत दिएको छ। सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकारद्वारा फागुन २१ गतेका लागि प्रतिनिधि सभा निर्वाचन तोकिएपछि पार्टीभित्र नेतृत्व रूपान्तरणको दबाब झनै बढेको छ।
