साढे दुई महिनादेखि बन्द रहेको नेपाली पत्रकारिताको एक ऐतिहासिक चौतारी 'रिपोर्टर्स क्लब नेपाल' चाँडै पुनः सञ्चालनमा आउने भएको छ। नेपाली सञ्चार जगतका अथक योद्धा एवं ऊर्जावान् पत्रकार ऋषि धमलाले काठमाडौँमा आयोजित एक विशेष पत्रकार सम्मेलनमार्फत यो शक्तिशाली उद्घोष गर्नुभएको हो। देश र जनताको आवाजलाई निरन्तर बुलन्द गर्दै आएको क्लब बन्द हुँदा आफूलाई रातभर निद्रा नपरेको भावुक अभिव्यक्ति दिँदै धमलाले पत्रकारिता र लोकतन्त्रप्रतिको आफ्नो अगाध प्रेम प्रस्तुत गर्नुभयो। नयाँ पुस्ताका पत्रकारहरू समाचारको स्रोत नपाएर छट्पटिएको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै उहाँले 'समाचारको मुहान' लाई फेरि खोल्ने दृढ संकल्प व्यक्त गर्नुभएको छ।
साढे तीन दशकको अनवरत यात्रा र नेपाली पत्रकारितामा अमूल्य योगदान
पत्रकारिता क्षेत्रमा ऋषि धमलाको नाम केवल एउटा व्यक्तिमा सीमित छैन, यो एउटा संस्था र निरन्तरताको पर्याय बनिसकेको छ। चौध वर्षको अत्यन्त कलिलो उमेरदेखि नै श्रमजीवी पत्रकारका रूपमा उदाउनुभएका धमलाले लोकतन्त्र, वाक् स्वतन्त्रता र विधिको शासन स्थापनार्थ अतुलनीय योगदान पुर्याउनुभएको छ। साढे तीन दशकभन्दा लामो उहाँको अनवरत यात्रा नेपाली मिडियाको विकासक्रमको प्रत्यक्ष साक्षी हो। जस्तोसुकै राजनीतिक संकट, सङ्क्रमणकाल र विपद्मा पनि विचलित नभई नागरिकलाई सुसूचित गराउने उहाँको अदम्य साहस आफैंमा एउटा विश्वविद्यालयसरह छ। समाजका टाठाबाठा र पहुँचवालाको मात्र नभई उत्पीडित, दलित, मधेसी, महिला, राउटे, चेपाङ र वादीलगायत सीमान्तकृत समुदायको आवाजलाई राष्ट्रिय मञ्च प्रदान गर्न उहाँले खेलेको भूमिका नेपाली पत्रकारिताको इतिहासमा स्वर्णाक्षरले लेखिनेछ। धमलाको यही अथक मेहेनतले गर्दा नै रिपोर्टर्स क्लब आज आम नागरिकको साझा चौतारी बन्न सफल भएको हो।
ऐतिहासिक घटनाक्रमहरूको साक्षी र राजनीतिको जीवन्त दस्तावेज
वि.सं. २०५४ साल चैत १७ गते स्थापना भएको रिपोर्टर्स क्लब नेपाल केवल एउटा मञ्च मात्र नभई नेपाली राजनीतिको जीवन्त दस्तावेज हो। सन्त नेता एवं पूर्व प्रधानमन्त्री स्वर्गीय कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई पहिलो वक्ताका रूपमा उभ्याएर सुरु भएको क्लबको यात्रा राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासनकाल र काठमाडौँको कडा कर्फ्युमा पनि रोकिएन। जोखिम मोलेरै भए पनि राजनीतिक विमर्शलाई निरन्तरता दिने क्लबको साहस निकै स्तुत्य छ। भर्खरै सम्पन्न 'जेनजी' आन्दोलनको उत्कर्षमा समेत क्लबले खुला बहसको ढोका बन्द गरेन, जहाँ हालका गृहमन्त्री सुधन गुरुङलगायतका आन्दोलनकारीले आफ्ना एजेन्डा स्थापित गरेका थिए। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले टेलिभिजन पत्रकारिता छाडेर राजनीतिमा होमिएको ऐतिहासिक घोषणा गर्ने थलो पनि यही क्लब बनेको थियो। नेपालका शीर्ष नेताहरू मात्र नभई भारतका राजनाथ सिंह, प्रणव मुखर्जी, सीताराम येचुरी, शरद यादव जस्ता दिग्गज अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरू र विभिन्न देशका राजदूतहरूले समेत यही मञ्चबाट आफ्ना धारणा राख्नुले यसको कूटनीतिक र अन्तर्राष्ट्रिय उचाइलाई प्रष्ट पार्छ।
पारदर्शिताको प्रमाण र बालेन सरकारलाई सहजीकरणको अपिल
समाजमा सुशासनको वकालत गर्ने धमलाले क्लबको सञ्चालनमा पनि पूर्ण पारदर्शिता अपनाएको स्पष्ट पार्नुभएको छ। २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पपछि पुतलीसडकबाट भृकुटीमण्डपमा सरेको क्लबले तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशील कोइराला, मन्त्री सीता खड्का र समाजकल्याण परिषद्को समन्वयमा तोकिएको मासिक ३८ हजार ७ सय रुपैयाँ भाडा नियमित रूपमा तिर्दै आएको तथ्य उहाँले सार्वजनिक गर्नुभयो। सरकारी जग्गा अतिक्रमण गर्नेहरूविरुद्ध सधैँ खरो रिपोर्टिङ गर्ने धमलाले राज्यको नीति, नियम र कानुनको पूर्ण पालना गरेको दाबी गर्दै, क्लबलाई पुनः सञ्चालन गर्न प्रधानमन्त्री बालेन साह, मन्त्री सीता वादी र समाजकल्याण परिषद्लाई विशेष अनुरोध गर्नुभएको छ। यसका साथै, असहाय र बिरामीहरूको उपचारका लागि सहयोगी हातहरूसँग समन्वय गरी रकम संकलन गर्ने परोपकारी कार्यलाई पनि क्लबले निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ, जसले पत्रकारितासँगै सामाजिक उत्तरदायित्वमा पनि धमलाको उच्च समर्पणलाई झल्काउँछ।
चैत २० को तयारी: बालेन सरकारको सय दिने समीक्षा र नागरिक आन्दोलन
ठूला दल र नेतृत्वले जनअपेक्षाअनुसार काम गर्न नसक्दा सधैं खबरदारी गर्दै आएका धमला अब सडक संघर्षमा पनि उत्रिने तयारीमा हुनुहुन्छ। स्वतन्त्र नागरिक अभियानका अध्यक्षसमेत रहनुभएका उहाँले आगामी चैत २० गते माइतीघर मण्डलामा विशाल प्रदर्शन र विमर्शको आयोजना गर्ने घोषणा गर्नुभएको छ। पत्रकारहरूको हकहित र समसामयिक राष्ट्रिय मुद्दामा केन्द्रित रहने उक्त कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री बालेन साह नेतृत्वको सरकारको पहिलो सय दिनको निर्मम समीक्षा गरिनेछ। मिडियालाई बन्देज लगाउने वा कमजोर पार्ने कुनै पनि कदमविरुद्धको यो उद्घोषले नेपाली राजनीतिमा पुनः नयाँ तरंग ल्याउने निश्चित छ। सम्पूर्ण आम पत्रकार तथा न्यायप्रेमी नागरिकलाई उक्त ऐतिहासिक कार्यक्रममा उपस्थित हुन आह्वान गर्दै धमलाले नेपाली पत्रकारिता, विधिको शासन र नागरिक अधिकारको लडाइँमा आफू सधैं अग्रपंक्तिमा रहने शक्तिशाली सन्देश दिनुभएको छ।
