माइग्रेन कारण, लक्षण, जोखिम कारक र उपचार
परिचय
माइग्रेन एक न्यूरोलोजिकल अवस्था वा विकार हो जुन गम्भीर टाउको दुखाइको साथमा वाकवाकी, बान्ता, बोल्न कठिनाइ, सुन्न वा झनझन, प्रकाश र ध्वनि संवेदनशीलता जस्ता लक्षणहरू द्वारा विशेषता हो। माइग्रेन आनुवंशिक हुन सक्छ र लगभग सबै उमेरका मानिसहरूलाई असर गर्न सक्छ। साना बच्चाहरूमा, माइग्रेनलाई सामान्य टाउको दुखाइ वा कमजोरी हो भनेर गलत बुझिने भएकाले यसको निदान हुँदैन।
अवधि माइग्रेन व्यक्तिहरू बीच फरक हुन्छ। अधिकांश आक्रमणहरू कम्तिमा ४ घण्टासम्म रहन्छन्। यदि माइग्रेनको आक्रमण तीन दिनभन्दा लामो समयसम्म रह्यो भने, यसको उपचार अस्पतालको सेटिङमा गर्नुपर्छ।
माइग्रेन टाउको दुखाइले कमजोर न्यूरोलोजिकल लक्षणहरूको एक विस्तृत श्रृंखला समावेश गर्न सक्छ। ए टाउको दुखाइ सामान्यतया टाउकोको एक छेउमा हुन्छ र सामान्यतया प्रकृतिमा धड्कने हुन्छ।
माइग्रेनको सबैभन्दा सामान्य प्रकार हो
• क्लासिक माइग्रेन: आभासँग माइग्रेन पनि भनिन्छ, यो आक्रमण सुरु हुनु अघि विशिष्ट चेतावनी संकेतहरूको साथ हुन्छ। यो माइग्रेन भएका 25% मानिसहरूमा देखिन्छ। यसलाई जटिल माइग्रेन र हेमिप्लेजिक माइग्रेन पनि भनिन्छ। आभा भनेको माइग्रेन आक्रमणको प्रारम्भिक चरण हो जसको साथमा चम्किलो बत्तीहरू, दृष्टि गुम्ने, चक्कर लाग्ने, भ्रम र कमजोरी जस्ता विशिष्ट लक्षणहरू हुन्छन्।
• माइग्रेन आभा बिना: कुनै पनि चेतावनी संकेत बिना हुन्छ र यो सबैभन्दा सामान्य प्रकार हो।
टाउको बिना माइग्रेन आभा: आभाका लक्षण देखा पर्छन् तर व्यक्तिमा टाउको दुख्दैन। यसलाई साइलेन्ट माइग्रेन पनि भनिन्छ।
आभा बिना माइग्रेनका लक्षणहरू हुन्
1) कुनै पनि दुई लक्षणहरू -
• एकतर्फी टाउको दुखाइ
• धड्कन वा धड्कने दुखाइ
• मध्यम देखि गम्भीर पीडा स्तर
• आन्दोलनको समयमा दुखाइ बिग्रनु (हिँड्दै, सीढी चढ्ने)
२) निम्नबाट कम्तिमा एउटा लक्षण -
• प्रकाश को संवेदनशीलता
• आवाजको लागि संवेदनशीलता
• मतभेद वान्ता वा बिना वा दस्तुर
अन्य प्रकारहरू समावेश छन्
• रेटिना माइग्रेन वा ओकुलर माइग्रेन
• पेट माइग्रेन
माइग्रेन आक्रमणसँग मिल्दोजुल्दो तर माइग्रेनको रूपमा वर्गीकृत नगरिएका टाउको दुखाइका निश्चित प्रकारहरू समावेश छन्।
• क्लस्टर टाउको
• तनाव-प्रकारको टाउको दुखाइ
• साइनस टाउको दुखाइ
माइग्रेन दुखाइ सामान्यतया वर्णन गरिएको छ
• धडधड
• थ्रोबिंग
• छिद्रित
• कमजोर बनाउने
माइग्रेनको दुखाइले निधारको क्षेत्रलाई बढी असर गर्छ। यो सामान्यतया एक छेउमा हुन्छ तर दुबै छेउमा हुन सक्छ वा एक छेउबाट अर्कोमा सर्न सक्छ।
माइग्रेनबाट पीडित व्यक्तिहरूले एक हप्तामा धेरै पटकसम्म बारम्बार आक्रमणको अनुभव गर्न सक्छन्, त्यहाँ केही घटनाहरू छन् जहाँ कहिलेकाहीं माइग्रेन आक्रमणको अनुभव हुन्छ। कहिलेकाहीँ, माइग्रेन फेरि अनुभव गर्न केही वर्षको अन्तराल लाग्न सक्छ। विभिन्न पृष्ठभूमिबाट आएका न्यूरोलोजिस्ट र विशेषज्ञहरूद्वारा माइग्रेनलाई व्यापक रूपमा सम्बोधन गरिन्छ।
माइग्रेनले जीवनको गुणस्तरलाई असर गर्न सक्छ र सामान्य दैनिक गतिविधिहरू गर्नबाट रोक्न सक्छ।
कारणहरू
माइग्रेनका कारणहरू व्यक्तिपिच्छे फरक-फरक हुन सक्छन्।
आनुवंशिकी र वातावरणीय कारकहरूले माइग्रेनको कारणमा ठूलो भूमिका खेल्छन्।
माइग्रेन ब्रेनस्टेम र ट्राइजेमिनल नर्भमा परिवर्तनको कारणले हुन सक्छ, जुन दुखाइको प्रमुख मार्ग हो।
मस्तिष्कमा सेरोटोनिन जस्ता रसायनको असन्तुलन पनि माइग्रेनको कारण हुन सक्छ। सेरोटोनिनले स्नायु प्रणालीमा दुखाइ नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। माइग्रेनमा सेरोटोनिनको भूमिका अझै पनि अनुसन्धानकर्ताहरूद्वारा अध्ययन भइरहेको छ। माइग्रेन आक्रमणमा, सेरोटोनिनको स्तरमा गिरावट आउँछ, जसले ट्राइजेमिनल स्नायुहरूले न्यूरोपेप्टाइड्स नामक पदार्थहरू निस्कन्छन्, जुन मस्तिष्कको बाहिरी आवरण वा मेनिन्जहरूमा जान्छ। टाउको दुखाइमा परिणामहरू।
केही पदार्थ र बानीले व्यक्तिलाई माइग्रेनको लागि बढी जोखिममा पार्ने भनेर चिनिन्छ। माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्ने सामान्य कारकहरू निम्न हुन्:
• हार्मोनल उतार-चढ़ाव: एस्ट्रोजनको स्तरमा परिवर्तन वा उतार-चढ़ावले महिलाहरूमा टाउको दुखाइको कारण बनाउँछ। धेरै महिलालाई महिनावारी अघि वा समयमा टाउको दुख्ने गर्छ।
• हार्मोनल परिवर्तनहरू गर्भावस्था र रजोनिवृत्ति मा माइग्रेन पनि हुन्छ।
• औषधिहरू मौखिक गर्भनिरोधक र हर्मोन प्रतिस्थापन उपचार जस्तै माइग्रेन बिग्रन सक्छ। मौखिक गर्भनिरोधकहरू र भासोडिलेटरहरू माइग्रेन आक्रमणहरू ट्रिगर गर्न जानिन्छ किनभने तिनीहरूले शरीरमा हर्मोन स्तरहरू परिवर्तन गर्छन्। यद्यपि, केही महिलाहरूले यी औषधिहरू सेवन गर्दा माइग्रेन कम भएको पाउँछन्।
• खाना खाँदै वा उपवास बस्दा माइग्रेन आक्रमण हुन सक्छ। नुनिलो खानेकुरा, पुरानो चिज र प्रशोधित खानेकुराको सेवनले पनि माइग्रेन हुन सक्छ।
• खाना additives जस्तै खानामा मोनोसोडियम ग्लुटामेट (MSG) र एस्पार्टमले पनि माइग्रेन हुन सक्छ।
• मदिरा सेवन गर्ने, विशेष गरी उच्च मात्रामा क्याफिन भएको वाइन र पेय पदार्थले माइग्रेन हुन सक्छ।
• तनाव काम वा घरमा माइग्रेन आक्रमणहरू ट्रिगर गर्न सक्छ।
• उज्यालो बत्ती, चर्को आवाज र घामको चमकले माइग्रेन गराउन सक्छ। कहिलेकाहीँ कडा गन्धको अत्तर, पेन्ट थिनर, निष्क्रिय धुवाँ आदिले पनि माइग्रेन सुरु गर्न सक्छ।
• एक माइग्रेन धेरै वा थोरै सुत्ने जस्ता परिवर्तन गरिएको निद्राको ढाँचाबाट पनि ट्रिगर हुन सक्छ। जेट ल्याग पनि ट्रिगर हुन सक्छ।
• भौतिक कारकहरू: तीव्र शारीरिक गतिविधि वा यौन गतिविधिले माइग्रेन ट्रिगर गर्न सक्छ।
• वातावरण परिवर्तन: हावापानी र मौसम परिवर्तनले माइग्रेन हुन सक्छ।
लक्षण
माइग्रेनका लक्षण र यसको गम्भीरता व्यक्तिपिच्छे फरक हुन सक्छ। टाउको दुख्नु माइग्रेन आक्रमणको सबैभन्दा सामान्य लक्षण हो। यो सामान्यतया एक पक्षमा हुन्छ। टाउको दुखाइको साथसाथै, एक व्यक्तिले निम्न मध्ये एक वा बढी लक्षणहरू अनुभव गर्न सक्छ:
• मतभेद
• उल्टी
• प्रकाश को संवेदनशीलता
• आवाजको लागि संवेदनशीलता
• गन्धको लागि संवेदनशीलता
• दृश्य गडबडी
• चकलेट
• थकान
• Numbness
• टिङलिंग
• टाउकोको एक छेउमा दुखाइ
• Vertigo
• फुल्ने पलकहरू
• थकान
• ध्यान केन्द्रित गर्न कठिनाई
• मूड स्विंग
• खाना लालसा
• ज्वरो
• घाँटी दुखाइ
• आभा
• कमजोरता
थ्रोबिङ/पल्सेटिंग दुखाइ र प्रकाशको लागि संवेदनशीलता दुई सबैभन्दा सामान्य लक्षणहरू हुन्। एक सामान्य माइग्रेन आक्रमण चार चरणहरूमा बढ्छ र आक्रमणका लक्षणहरू चरणदेखि चरणमा भिन्न हुन्छन्।
माइग्रेन आक्रमणका चार चरणहरू निम्नानुसार छन्
• प्रोड्रोम
• आभा
• टाउको दुखाइ
• पोस्टड्रोम
प्रोड्रोम चरणमा, व्यक्तिले बोल्न कठिनाइ अनुभव गर्दछ, कब्जियत वा पखाला, ध्यान केन्द्रित गर्न कठिनाई, थकान, अति सक्रियता, खानाको लालसा, पिसाब बढ्ने, मूड परिवर्तन र घाँटी दुख्ने।
माइग्रेनको आभा चरणमा, विभिन्न लक्षणहरू देखा पर्छन् जसमा स्पर्श / महसुस गर्न संवेदनशीलता, कुरा गर्न कठिनाई, श्रवण वा घ्राण भ्रम (त्यहाँ नभएका चीजहरू सुन्नु वा गन्ध आउनु), शरीरको एक भाग पक्षाघात, चक्कर आउँनु, चक्कर लाग्नु र paraesthesias। सामान्य जनसंख्याको लगभग 5% माइग्रेन आभाको साथ अनुभव गर्दछ। प्रत्येक माइग्रेन आक्रमण आभाको साथ आउँदैन। माइग्रेनबाट पीडितहरू मध्ये, लगभग 19% प्रत्येक आक्रमणको साथ आभाको अनुभव गर्छन्।
टाउकोको एक छेउमा हुने टाउको दुखाइ माइग्रेनको टाउको दुखाइको चरण हो। दुखाइ शारीरिक गतिविधिले अझ खराब बनाइन्छ र चार वा बढी घण्टासम्म रहन्छ।
पोस्टड्रोम वा माइग्रेनको अन्तिम चरणले "भोकओभर" को भावना निम्त्याउन सक्छ र सामान्यतया थकान, मूड स्विङ, ध्यान केन्द्रित गर्न कठिनाइ, आदि जस्ता लक्षणहरूद्वारा विशेषता हुन्छ।
माइग्रेनबाट पीडित व्यक्तिहरूलाई प्रत्येक आक्रमणको क्रममा अनुभव भएका लक्षणहरूको जर्नल र आक्रमण सुरु हुनुभन्दा ठीक अघि उनीहरूले गरेको गतिविधि राख्न सल्लाह दिइन्छ। दुखाइको अवधिलाई पनि ध्यान दिन महत्त्वपूर्ण छ। प्रत्येक पटक लक्षणहरू लेख्दा रोगीलाई दुखाइको ढाँचाको बारेमा र भविष्यमा माइग्रेन आक्रमणहरू रोक्नको लागि उसले/उनीले कुन गतिविधिहरूबाट टाढा रहनुपर्छ भन्ने बारे पनि जानकारी दिन्छ।
जोखिम कारकहरू
माइग्रेन धेरै कारणले हुन सक्छ। माइग्रेनसँग सम्बन्धित केही कारकहरू समावेश छन्:
• पारिवारिक इतिहास: माइग्रेन आनुवंशिक हुनसक्छ र त्यसैले परिवारमा एक जनालाई माइग्रेन भएमा परिवारका अरूलाई पनि हुने सम्भावना बढ्छ।
• उमेर: माइग्रेन जुनसुकै उमेरमा सुरु हुन्छ। माइग्रेनको पहिलो आक्रमण सामान्यतया किशोरावस्थामा अनुभव गरिन्छ। माइग्रेन व्यक्तिको जीवनमा उसको 30 को दशकमा चरम हुन्छ र त्यसपछिका दशकहरूमा बिस्तारै कम गम्भीर हुन जान्छ।
• सेक्सपुरुषको तुलनामा महिलालाई माइग्रेन हुने सम्भावना तीन गुणा बढी हुन्छ । बच्चाहरु मा, केटाहरु को तुलना मा केटाहरु मा टाउको दुखाइ धेरै सामान्य छ। तर किशोरावस्थामा केटीहरू बढी प्रभावित हुन्छन्। यो मासिक धर्म चक्र को लागी हार्मोनल स्तर मा उतार-चढ़ाव को कारण हुन सक्छ। पछिल्ला चरणहरूमा, गर्भावस्था, रजोनिवृत्ति, आदि जस्ता अवस्थाहरू महिलाहरूमा माइग्रेन आक्रमणको कारण बन्छन्।
• हर्मोनल परिवर्तनहरूधेरै महिलाहरु महिनावारी सुरु हुँदा टाउको दुख्ने गुनासो गर्छन्। रजोनिवृत्ति माइग्रेन सुधार गर्न जानिन्छ। केही महिलाहरूमा, गर्भावस्थाको समयमा माइग्रेनको आक्रमण बढ्छ। यद्यपि, आक्रमणहरू गर्भावस्थाको पछिल्लो चरणहरूमा अनुपस्थित हुन सक्छ र प्रसवपछिको अवधिमा फर्कन सक्छ।
निदान
एक डाक्टरले लक्षणहरूको विश्लेषण गरेर व्यक्तिमा माइग्रेनको निदान गर्दछ। असामान्य, जटिल वा गम्भीर अवस्थाहरू पत्ता लगाउन परीक्षणहरू गर्न सकिन्छ। डाक्टरले निम्न परीक्षणहरू सिफारिस गर्न सक्छ।
• रक्त परीक्षण: यी परीक्षणहरू रक्त नलीहरूमा समस्याहरू पहिचान गर्न र मेरुदण्ड र मस्तिष्कमा संक्रमणहरूको निदान गर्न प्रयोग गरिन्छ।
• चुम्बकीय अनुनाद इमेजिङ (एमआरआई): मस्तिष्क र रक्त नलीहरूको विस्तृत छविहरू उत्पादन गर्न एमआरआई परीक्षणमा बलियो चुम्बकीय क्षेत्र र रेडियो तरंगहरू प्रयोग गरिन्छ। एमआरआईहरूले ट्यूमर, स्ट्रोक, मस्तिष्कमा रक्तस्राव, संक्रमण र अन्य न्यूरोलोजिकल अवस्थाहरूको निदान गर्न सक्छ।
• कम्प्यूटरीकृत टोमोग्राफी (CT) स्क्यान: सीटी स्क्यानले मस्तिष्कको विस्तृत क्रस-सेक्शनल छविहरू सिर्जना गर्न एक्स-रेहरूको श्रृंखला प्रयोग गर्दछ। सीटी स्क्यान प्रयोग गरेर, डाक्टरले संक्रमण, मस्तिष्क क्षति, मस्तिष्क र स्पाइनल ट्युमरमा रगत बग्ने, र टाउको दुख्ने अन्य समस्याहरू पहिचान गर्न सक्छ।
• स्पाइनल ट्याप (लम्बर पङ्क्चर): यदि कुनै व्यक्तिलाई मस्तिष्कमा संक्रमण वा रक्तश्राव भएको शंका लागेमा यो परीक्षण सिफारिस गर्न सकिन्छ। यस प्रक्रियामा थप प्रयोगशाला विश्लेषणको लागि सेरेब्रोस्पाइनल फ्लुइड (ब्रेन फ्लुइड) को नमूना कोर्नको लागि पछाडिको तल्लो भागमा दुईवटा कशेरुकाहरू बीच पातलो सुई घुसाउने समावेश छ।
उपचार
लक्षणहरू कम गर्न र भविष्यमा आक्रमणहरू रोक्न माइग्रेनको उपचार आवश्यक छ। माइग्रेनको उपचार गर्न प्रयोग गरिने औषधिहरूलाई दुई ठूला वर्गहरूमा वर्गीकृत गरिएको छ:
• दुखाइ कम गर्ने औषधिहरू
• रोकथाम औषधिहरू
• दुखाइ कम गर्ने औषधिहरूलाई तीव्र वा गर्भपतन उपचार पनि भनिन्छ। यस श्रेणी अन्तर्गत पर्ने औषधिहरू माइग्रेन आक्रमणको समयमा लिइन्छ र लक्षणहरूलाई कम गर्न वा हटाउन डिजाइन गरिएको हो।
सामान्य दुखाइ कम गर्ने औषधिहरू समावेश छन्:
• दुखाइ निवारकहरूमाइग्रेनमा एस्पिरिन, इबुप्रोफेन र प्यारासिटामोल प्रयोग गरिन्छ। यी औषधिहरू क्याफिनसँग संयोजनको रूपमा लिन सकिन्छ। यद्यपि यी औषधिहरू गम्भीर माइग्रेनको लागि प्रभावकारी छैनन्।
• Triptans: Triptans रक्तनलीहरू संकुचित बनाउँछ र मस्तिष्कमा दुखाइको बाटो अवरुद्ध गर्दछ। यी औषधिहरू दुखाइ र माइग्रेनसँग सम्बन्धित अन्य लक्षणहरू कम गर्न प्रभावकारी छन्। तिनीहरू एक गोली, नाक स्प्रे र इंजेक्शन को रूप मा उपलब्ध छन्। ट्रिप्टान औषधिहरूमा सुमाट्रिप्टन, रिजाट्रिप्टन, आदि समावेश छन्।
• एर्गट्स: triptans भन्दा कम प्रभावकारी ergots हो, जो ergotamine र क्याफिन को संयोजन हो। माइग्रेनको आक्रमण सुरु भएलगत्तै सेवन गर्दा एर्गोट्स बढी प्रभावकारी हुन्छ।
• वाकवाकी विरोधी औषधिहरू: क्लोरप्रोमाजिन, मेटोक्लोप्रमाइड र अन्य औषधिहरू अन्य औषधिहरूसँग संयोजनमा वाकवाकीको लागि प्रायः सिफारिस गरिन्छ।
• ओपियोइड औषधिहरू: यी औषधिहरूमा लागूपदार्थ, मुख्यतया कोडिन हुन्छ। यी बिरामीहरूमा माइग्रेन दुखाइको उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ जो ट्रिप्टन्स र एर्गट्स लिन सक्दैनन्।
• ग्लुकोकोर्टिकोइड्स: ग्लुकोकोर्टिकोइड अन्य औषधिहरूसँग संयोजनमा पीडा राहत सुधार गर्न प्रयोग गरिन्छ।
निवारक औषधिहरू माइग्रेन आक्रमणहरूको गम्भीरता वा आवृत्ति कम गर्न नियमित रूपमा लिनु पर्ने औषधिहरू हुन्। यदि बिरामी एक महिनामा चार वा बढी कमजोर पार्ने आक्रमणहरूबाट ग्रस्त भएमा र आक्रमणहरू १२ घण्टाभन्दा लामो समयसम्म रह्यो भने निवारक औषधि सिफारिस गरिन्छ।
माइग्रेनको लागि सबैभन्दा सामान्य रोकथाम औषधिहरू समावेश छन्:
• कार्डियोभास्कुलर ड्रग्स: प्रोप्रानोलोल, मेटोप्रोलोल र टिमोलोल र क्याल्सियम च्यानल ब्लकर जस्ता बिटा-ब्लकरहरूले माइग्रेनलाई रोक्न सक्छ।
• Antidepressants: Tricyclic antidepressants ले सेरोटोनिन र अन्य मस्तिष्क रसायनहरूको स्तरलाई असर गरेर माइग्रेनको आवृत्ति कम गर्न सक्छ।
• एन्टी-सिजर ड्रग्स: माइग्रेन आक्रमणको आवृत्ति कम गर्न, भल्प्रोएट र टोपिरामेट जस्ता केही एन्टी-सिजर औषधिहरू प्रयोग गरिन्छ।
• ओनाबोटुलिनम टक्सिन ए (बोटोक्स): बोटोक्स उपचार वयस्कहरूमा पुरानो माइग्रेनको उपचारमा पनि उपयोगी छ।
• दुखाइ निवारकहरू: NSAIDs वा गैर-स्टेरोइडल एन्टि-इन्फ्लेमेटरी औषधिहरू जस्तै नेप्रोक्सेनले माइग्रेनलाई रोक्न र लक्षणहरू कम गर्न सक्छ।
उपचार रणनीति टाउको दुख्ने आवृत्ति र यसको गम्भीरतामा निर्भर गर्दछ। यो आक्रमण र बिरामीको अन्य अन्तर्निहित स्वास्थ्य अवस्थाहरूको कारणले हुने असक्षमताको डिग्रीमा पनि निर्भर गर्दछ।
गर्भावस्था र स्तनपान जस्ता निश्चित अवस्थाहरूमा उपचार फरक हुन्छ। यस्ता अवस्थाहरूको बारेमा डाक्टरलाई सूचित गर्नुपर्छ, किनकि यी चरणहरूमा केही औषधिहरू सिफारिस गरिँदैन।
रोकथाम
माइग्रेनको ढाँचा पहिचान गर्नु यसको पुनरावृत्ति रोक्नको लागि राम्रो तरिका हो। गतिविधिहरूको जर्नल कायम राख्ने र प्रत्येक पटक अनुभव हुने लक्षणहरूको ट्र्याक राख्नाले व्यक्तिलाई माइग्रेन आक्रमणको ट्रिगरहरू बुझ्न मद्दत गर्दछ। त्यस्ता कार्यहरूबाट टाढा रहनुले अन्ततः व्यक्तिलाई भविष्यमा आक्रमणहरू रोक्न मद्दत गर्नेछ।
यसबाहेक, निम्न जीवनशैली परिमार्जनहरूले माइग्रेनबाट बच्न मद्दत गर्न सक्छ
• खानाको लागि नियमित तालिका
• सुत्ने नियमित तालिका
• माइग्रेन गराउने खानेकुराबाट बच्ने
• प्रशस्त पानी पिउने र आफूलाई हाइड्रेटेड राख्ने
• व्यायामले मांसपेशी विश्रामलाई बढावा दिन सक्छ र माइग्रेनको समयमा दुखाइ व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्दछ।
• आराम रणनीतिहरू
• तत्काल औषधि तालिका
• कतिपय खानेकुराले माइग्रेन निम्त्याउन जान्छन्। तिनीहरूबाट बच्न पनि माइग्रेन रोक्न मद्दत गर्न सक्छ
• रातो शराब
• बूढो चीज
• संरक्षित, धुम्रपान गरिएको मासु खानेकुराहरू
• मोनोसोडियम ग्लूटामेट
• Aspartame र कृत्रिम स्वीटनर
• चकलेट
• दुग्ध - उत्पादन
• मादक पेय पदार्थ
• उच्च क्याफिनयुक्त पेय पदार्थ
यी बाहेक, औषधिको दैनिक प्रयोग र तनावमुक्त रहनु माइग्रेनको रोकथाममा प्रभावकारी सुझावहरू हुन्। डाक्टरले दिएको औषधि बाहेक, तातो प्याकहरू र तताउने प्याडहरूले तनावपूर्ण मांसपेशीहरूलाई आराम गर्न मद्दत गर्न सक्छ। न्यानो नुहाउँदा पनि माइग्रेनको आक्रमणबाट आराम मिल्छ।
प्राय: सोधिने प्रश्नहरू
के माइग्रेन स्थायी छ?
माइग्रेन एक पुरानो अवस्था हो जसलाई उपचारका उपायहरूले प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
माइग्रेन को उपचार को उपायहरु के हो?
डाक्टरले दिएको औषधि र रोकथामका उपायहरूले माइग्रेनको उपचारमा मद्दत गर्न सक्छ।
म उठ्दा मलाई किन माइग्रेन दुख्छ?
एक माइग्रेन प्रायः ट्रिगर हुन्छ जब तपाईले खाना नखानु भयो वा ढिलो गर्नुहोस्। यदि तपाइँ हरेक बिहान उठ्ने बित्तिकै माइग्रेन आक्रमणको अनुभव गर्दै हुनुहुन्छ भने, तपाइँ ओछ्यानमा जानु भन्दा पहिले छोटो खाना थप्नु पर्ने हुन सक्छ ताकि तपाइँ खाली पेटमा लामो समय सम्म बस्नुहुन्न।
स्रोत: विभिन्न स्वास्थ्य सम्बन्धी लेख हरु बाट