अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ३३ वर्षपछि अमेरिकी न्यूक्लियर परीक्षण पुनः सुरु गर्न रक्षा विभागलाई निर्देशन दिएका छन्। उनले चीन र रूस जस्ता राष्ट्रहरूसँग समान आधारमा परीक्षण गर्नु आवश्यक रहेको बताएको छन्। ट्रम्पले यो निर्णय पूर्व निर्धारित नोयडा कार्यक्रममा दक्षिण कोरिया र चीनका नेतासँग भेटमाझपूर्व सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिएका हुन्।
यो आदेश १९९२ मा अन्तिम अमेरिकी न्यूक्लियर परीक्षण भएयता पहिलो पटक हो। ट्रम्पले अन्य देशले परीक्षण गरिरहेको बताउँदै अमेरिकाले पनि आफ्नो नाभिकीय क्षमतामा पुनः विश्वास जगाउन परीक्षण अनिवार्य भएको ठानेका छन्।
तर, वास्तविकता भनेको पछिल्लो समय निरन्तर परीक्षण गर्ने देश भने उत्तर कोरिया मात्र हो, जसले २०१७ पछि कुनै परीक्षण गरेको छैन। रूस र चीनले भने लामो समयदेखि कुनै प्रायोग गरेको छैन।विशेषज्ञहरूको विचारमा परीक्षण सुरु भएमा यसले विश्वव्यापी शस्त्र होडबाजीलाई पुनः प्रोत्साहित गर्नेछ र अमेरिकी तथा अन्य देशबीचको तटस्थता खतरा हुनेछ। अमेरिकी सैन्य र अनुसन्धान संस्थाहरूले सुपरकम्प्युटर र अन्य वैज्ञानिक प्रविधि प्रयोग गरेर आफ्नो अस्त्रशक्तिको सुरक्षा र क्षमताको समीक्षा गर्दै आएका छन्। तर परीक्षणले नयाँ हतियारहरू विकास र पुराना सुधार्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।यस निर्णयले आगामी १०० दिनमा अमेरिकी-रूसी हतियार नियन्त्रण संझौता सकिन लाग्दा संस्थागत तनाव बढ्न सक्ने देखिन्छ। यद्यपि, ट्रम्प प्रशासनले तत्काल परीक्षणका लागि आवश्यक तयारी र सुझावलाई पूर्णरूपमा ध्यानमा नराखेको आलोचना समेत भइरहेको छ।
यस कदमले पुरानो शीतयुद्धकालीन तनाव र रणनीतिक शस्त्र प्रतियोगितालाई पुनः जीवित गर्ने संकेतहरू दिन सक्छ। अमेरिकी रणनीतिको यो परिवर्तनले अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मञ्चमा नयाँ विवाद र अनिश्चितता निम्त्याउने सम्भावना छ।
