काठमाडौँ/काराकास — अमेरिकाले भेनेजुएलामा व्यापक सैन्य कारबाही गर्दै राष्ट्रपति निकोलास मादुरो र उनकी पत्नी सिसिलिया फ्लोरेसलाई पक्राउ गरी अमेरिका लगिएको छ। हिजो जनवरी ३ २०२६ को भएको यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा तीव्र प्रतिक्रिया जन्माएको छ।
अमेरिकी प्रशासनका अनुसार ‘अपरेसन सदर्न स्पियर’ नाम दिइएको उक्त कारबाहीमा करिब १५ हजार सैनिक परिचालन गरियो। ड्रोन, बमवर्षक र फाइटर जेटको प्रयोगमार्फत भेनेजुएलाको हवाई रक्षा प्रणाली निष्क्रिय पारिएको र हेलिकप्टरबाट काराकासमा छापा मार्दै मादुरोको निकासी गरिएको दाबी गरिएको छ। अमेरिकाले मादुरोलाई नार्को–आतंकवाद सम्बन्धी मुद्दामा अदालतमा उपस्थित गराउने तयारी भइरहेको जनाएको छ।
अमेरिकी अधिकारीहरूले यो कारबाहीलाई क्यारिबियन क्षेत्रमा पानामा (१९८९) पछिको सबैभन्दा ठूलो प्रत्यक्ष हस्तक्षेप भएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार भेनेजुएलालाई अमेरिकातर्फ जाने ड्रग तस्करीको प्रमुख केन्द्र बनाइएको आरोपका कारण हजारौँ अमेरिकी नागरिकको ज्यान गएको छ, जसलाई रोक्न निर्णायक कदम चालिएको हो।
ट्रम्प प्रशासनले जारी गरेको भनिएको वक्तव्यमा मादुरोको ‘अवैध शासन’, तेल क्षेत्रमाथिको नियन्त्रण, र चीन तथा रुसको बढ्दो प्रभाव रोक्ने उद्देश्यसमेत कारबाहीका कारणमध्ये रहेको उल्लेख छ। यसअघि पनि भेनेजुएलामाथि कडा प्रतिबन्ध, गोप्य ड्रोन कारबाही र कूटनीतिक दबाब जारी रहेको अमेरिकाको दाबी छ।
यद्यपि, भेनेजुएलाली पक्ष र उनका समर्थक देशहरूले यो घटनालाई आक्रमण र सार्वभौमिकतामाथिको ठाडो हस्तक्षेप भन्दै अस्वीकार गर्ने संकेत दिएका छन्। क्षेत्रीय स्थिरता, तेल बजार र शक्ति–राजनीतिमा यसको दीर्घकालीन असर पर्ने विश्लेषकहरूको आकलन छ।
विश्व समुदायले अब यस घटनाको सत्यता, कानुनी आधार र सम्भावित प्रतिकारात्मक कदमतर्फ चासोका साथ नजर राखिरहेको छ।
