इस्लामावाद / वासिङ्टन – लामो समयदेखि जारी सैन्य मुठभेड र तनावका बिच विश्व अर्थतन्त्रलाई राहत दिने उद्देश्यले अमेरिका र इरानका उच्च अधिकारीहरू वार्ताका लागि पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावाद पुगेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विट्कोफ र जारेड कुश्नरको टोली इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराघचीसँग परोक्ष वार्ताका लागि त्यहाँ पुगेको ह्वाइट हाउसले पुष्टि गरेको छ।
विश्व अर्थतन्त्र र तेल संकटको दबाब
गत फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको सैन्य कारबाही र त्यसको प्रतिवादमा इरानले रणनीतिक महत्त्वको स्ट्रेट अफ होर्मुजमा लगाएको ढुवानी प्रतिबन्धले विश्वभर इन्धनको मूल्य आकासिएको छ। यो संकट समाधान गर्नु नै यो वार्ताको मुख्य एजेन्डा रहेको बुझिएको छ।
अमेरिकी रक्षा सचिव पिट हेगसेथले इरानलाई आणविक हतियारको मोह त्यागेर यो 'सुनौलो अवसर' सदुपयोग गर्न आग्रह गरेका छन्। यद्यपि, उनले होर्मुज क्षेत्रमा अमेरिकाको कडा सैन्य निगरानी जारी रहने चेतावनी समेत दिएका छन्।
वार्ताको प्रकृति र कूटनीतिक चुनौती
ह्वाइट हाउसका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पले कूटनीतिलाई प्राथमिकता दिँदै यो टोली खटाएका हुन्। वार्तामा सकारात्मक प्रगति भएमा उपराष्ट्रपति जेडी भेन्स समेत सहभागी हुन सक्ने सङ्केत दिइएको छ।
तर, इरानले अमेरिकासँग सिधै टेबलमा बस्न अस्वीकार गरेको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका अनुसार आफ्ना धारणा र सर्तहरू पाकिस्तानमार्फत अमेरिकी पक्षलाई अवगत गराइनेछ। इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले वार्ताका लागि तयार रहे पनि अमेरिकी नाकाबन्दी र 'धम्कीको भाषा' मुख्य बाधक रहेको टिप्पणी गरेका छन्।
अनिश्चितकालीन युद्धविरामको घोषणा
वार्ताको वातावरण बनाउन राष्ट्रपति ट्रम्पले बुधबार मात्रै अनिश्चितकालीन युद्धविरामको घोषणा गरेका छन्। इरानी संसद्का सभामुखले भने अमेरिका र इजरायलले पहिले युद्धविरामको पालना गर्नुपर्ने र त्यसपछि मात्र होर्मुज जलमार्ग खोल्ने बारे सोच्न सकिने कडा अडान राखेका छन्।
विश्व समुदायको नजर अहिले इस्लामावादमा केन्द्रित छ। यो छलफलले ठोस मोड लिएमा मात्र विश्व बजारमा तेलको मूल्य स्थिर हुने र मध्यपूर्वमा शान्तिको आशा पलाउने देखिन्छ।
